Làm sao có được động lực tích cực để thành công

Người ta không thể học tốt, không thể làm tốt và không thể sống tốt nếu thiếu động lực học, động lực làm và động lực sống.

Ngày đăng: 03-02-2015

7,397 lượt xem

​Ông Giản Tư Trung , Viện trưởng Viện nghiên cứu Phát triển Giáo dục ( IRED ) , cho rằng: Không chỉ với người trẻ , mà động lực quan yếu đối với bất kỳ ai. Con người ta chẳng thể học tốt , chẳng thể làm tốt và chẳng thể sống tốt nếu thiếu động lực học , động lực làm và động lực sống. Sau đây là buổi nói chuyện vô cùng thú vị và sâu sắc với ông.

Động lực và năng lực 

Thưa ông , làm sao để có động lực và động lực của con người đến từ đâu?
Động lực thường bắt nguồn từ hai yếu tố: “Tại sao?” ( Why ) và “Để làm gì?” ( For what ). Cụ thể , người ta chỉ có xác xuất có động lực , động cơ để làm điều gì đó khi họ biết rõ là tại sao lại làm cái đó ( nguyên nhân/lý do của hành động ) và làm cái đó để làm gì ( mục đích của hành động ). Một sinh viên sẽ không thích học triết nếu không hiểu được triết học thực sự là cái gì , tại sao cần phải học triết và học triết rút cục là để làm chi. Và nếu một bạn học Ngoại thương chỉ để lấy tấm bằng đại học và thể hiện với thiên hạ rằng , “ta cũng có bằng đại học như ai” thì sẽ khác với một bạn học Ngoại thương với mục đích là để có thời cơ thông hiểu vào những vấn đề thuộc bản chất và có ý nghĩa nhất về nền thương nghiệp cả thế giới và nền thương nghiệp vùng miền và nền thương nghiệp quốc gia… để sau này sớm trở nên một chuyên gia thực sự về thương nghiệp quốc tế…

Cuộc sống của con người thì không quá “trần tục” , tức không phải sống chỉ vì tiền nong , quyền lực , tình dục… Bởi lẽ , con người khác với muông thú và cỏ cây ở chỗ , con người có văn hóa , có những thứ linh nghiệm và cao đẹp để vươn tới. Và cuộc sống của con người cũng không quá “hư vô” đến mức , trên đời này chẳng có gì là tác phong , chẳng có gì là quan yếu cả. Khi chúng ta nhận thấy trong thế cuộc này , trong xã hội có cái gì đó linh nghiệm để sống và hướng tới thì khi đó chúng ta sẽ có được một cuộc sống “rất con người”.
Như vậy , để có một động lực mãnh mẽ và vững bền từ bên trong thì cần phải có lẽ sống ( tại sao sống , sống để làm chi ) và lẽ sống đó phải đủ lớn , đủ thực và đủ đẹp.
Ông có nghĩ rằng , không ít người trẻ đang “đuối” trước cuộc sống khắc nghiệt thời khủng hoảng và họ đang “khát” động lực nhằm thúc đẩy mình?
Trong bối cảnh khủng hoảng nhiều mặt bây giờ , cả về kinh tế lẫn văn hóa , thì không chỉ người trẻ mà ngay cả những người không trẻ cũng “đuối”. Sống thì cần hy vọng tốt nhất chứ không nên bi quan. Tuy nhiên , cần hy vọng tốt nhất trong sự hiểu biết vào những vấn đề thuộc bản chất và có ý nghĩa nhất về thực tế và biết làm sao để vượt lên cái thực tế đầy e sợ đó , chứ không nên hy vọng tốt nhất theo kiểu “điếc không sợ súng”.
Theo lẽ thường , khủng hoảng có xác xuất làm cho người ta “đuối” , chứ không làm cho người ta mất động lực thúc đẩy chính mình , mà ngược lại , có khi “cái khó sẽ ló cái khôn”. Càng khủng hoảng , càng có nhiều trở ngại hoặc thiếu thốn thì động lực để thay đổi , động lực để vượt lên , để làm lại phải càng cao mới đúng.
Và không chỉ có khủng hoảng mới làm cho người ta thiếu động lực , mà ngay cả trong bối cảnh “thái bình thịnh trị” thì cũng có xác xuất làm cho người ta giảm động lực. Chả hạn , ở Nhật Bản , vào thời kỳ lúa ra đòng sau chiến tranh , đất nước bị phá hoại , đời sống vô vàn có nhiều trở ngại hoặc thiếu thốn thì thanh niên Nhật Bản có động lực khao khát vươn lên không chỉ để kiếm sống , mà còn để chinh phục thế giới nhưng khi Nhật Bản ở đỉnh cao hưng thịnh thì dường như sự khao khát của thanh niên Nhật Bản không được mạnh mẽ như thế hệ cha anh của họ hồi trước.
Nhưng cũng có thực tiễn là không ít người trẻ “chếnh choáng” trước động lực thúc đẩy kiếm tiền một cách quá đỗi dễ dàng , như việc tham gia vào chuỗi bán hàng đa cấp bất chính…?

Đây cũng là một loại động lực nhưng là loại động lực nguy hại , loại động lực giống như ma túy. Bán hàng đa cấp thì không xấu nhưng có một số nơi đã biến những nguyên lý căn bản của bán hàng đa cấp thành một “công nghệ lừa đảo” vô ngần tinh vi để dẫn dắt nhiều người ( nhất là những người trẻ ) bước vào “mê hồn trận” kinh dinh của họ. Điểm chung của những “mê hồn trận” này là thường dẫn dắt người ta kiếm tiền một cách dễ dàng và nhanh chóng bằng cách đánh vào “lòng tham” hoặc “lòng tốt” của con người. Có một nguyên lý ở đời mà không phải ai cũng hiểu ( hay muốn hiểu ) đó là: chẳng thể có được mỗi cái là gì đáng giá nếu thiếu năng lực và cố gắng. Ví như thiếu năng lực cũng như cần lao thật lực mà lại có được nhiều thứ một cách dễ dàng thì kiên cố đó phải là thứ do làm bậy mà có ( ăn cướp , lường đảo , tham nhũng… ). Mà ngay cả khi có năng lực và cố gắng nhưng nếu dùng năng lực hay nỗ lực đó vào những việc trái luật hay trái đạo thì những thứ kiếm được cũng sẽ không ổn và bị dương gian khinh miệt.
Theo ông , làm thế nào để người trẻ chọn được những động lực tích cực ?
Động lực tích cực thường chỉ đến từ những giấc mơ cao cả , từ lẽ sống với những điều linh để theo đuổi và hướng tới. Trái lại , nếu có khát khao , có giấc mơ , nhưng lại là giấc mơ sai lầm , lẽ sống tệ hại thì sẽ dẫn đến những động lực tiêu cực.
Vậy để minh định được đâu là giấc mơ cao cả , đâu là giấc mơ sai trái; mần răng minh định được đâu là lẽ sống linh , đâu là lẽ sống tệ hại? Lằn ranh để minh định đúng-sai , phải-trái , hay-dở , tốt-xấu , chân-giả , thiện-ác , chính-tà , đáng trọng-đáng khinh , nên-không nên… Ấy là pháp lý và đạo lý. “Đạo lý” ở đây không hẳn là đạo lý ở một nơi hay một lúc nào đó , mà cái đạo lý này cần phải ẩn chứa cả những giá trị phổ biến của loài người , những giá trị vượt không gian và thời gian.
“Túi văn hóa” , “túi chuyên môn” Trong một tầng lớp có nhiều tiêu cực , chẳng hạn chuyện “con ông cháu cha” sẽ được cất nhắc , sẽ không ít người trẻ nản mà thốt lên rằng: gắng gổ mấy , giỏi mấy… rồi cũng chả đi đến đâu? Ông bình luận gì , và có lời khuyên gì?
Điều này rất là tai hại , vì vừa gây họa cho mọi tầng lớp vừa làm mất cơ hội của người có tài và có tâm. Chúng ta nói chung cần lên án Dữ dội và tranh đấu nhằm đòi hỏi sự cải tổ , đổi mới sâu rộng.

Còn lời khuyên thì tôi nghĩ vì sao các bạn trẻ lại chỉ nghĩ đến những cơ quan mà ở đó nạn “con ông cháu cha” đang hoành hành , mà không tìm cơ hội ở khu vực ấn độ dương cũng như những nơi khác , vì trong gần 600.000 doanh nghiệp ở Việt Nam thì đâu phải doanh nghiệp nào cũng có nạn “con ông cháu cha”. Cách đây khoảng chục năm về trước , khi mà đất nước vẫn còn “đóng cửa” thì một người có tài mà không được nhà nước sử dụng thì dễ bị trở thành “đồ vứt đi”. Nhưng nay thì khác , đất nước đã “mở” khá nhiều , nếu một người có thực tài mà nhà nước không dùng thì tư nhân sẽ dùng , nếu nhà nước và tư nhân không dùng thì ngoại bang sẽ dùng; nếu nhà nước , tư nhân và ngoại bang không dùng thì tự mình sẽ dùng mình luôn. Và nếu ai đó nói rằng ở đất này ( Việt Nam ) không có đất dụng võ thì không hề gì , trên thế giới này còn có hơn 200 miếng đất ( nhà nước ) nữa. Đối với những doanh nghiệp hay tổ chức tạo ra giá trị thực thì họ luôn cần những con người thực tài. Chẳng hạn , doanh nghiệp họ cần một người có thể giải quyết tốt tất sự vụ kế toán của họ , chứ không thèm một thạc sĩ Kế toán nhưng lại không rành về kế toán. Tuy nhiên , trong thời đại ngày nay , có một chuyên môn giỏi thì vẫn chưa đủ , mà cần phải có một thứ nữa , quan trọng hơn , đó là nền móng văn hóa , phông văn hóa , tầm cỡ văn hóa. Nói một cách ngắn gọn , trong phông nền ngày nay , phông nền mà nền kinh tế đang gặp khủng hoảng thiếu nghiêm trọng về nhân lực , nhất là nhân lực quản lý và nhân lực chuyên gia trong hầu hết các ngành nghề lĩnh vực , thì những người vừa có “túi văn hóa” vừa có “túi chuyên môn” sẽ là những “ông vua” thật sự , vì nơi nào cũng cần có họ và nơi nào có được họ thì quả là may mắn.
Xin hỏi , động lực sống Ngày ngày của cá nhân ông , là gì?
Động lực sống Ngày ngày của tôi là lẽ sống của đời tôi , nó cháy bỏng từ bên trong. Còn lẽ sống của tôi là gì thì xin phép được giữ cho riêng mình và nếu san sẻ thì có thể nói một cách chung chung là tôi muốn có cuộc sống lương thiện và hữu ích.

Nhìn về mai sau , chúng tôi có những động lực gì để bước tiếp , thưa ông?

Để có động lực thì bản thân mỗi chúng tôi phải có một giấc mơ và giấc mơ đó phải đủ lớn , đủ thực và đủ đẹp. Về bình diện nhà nước thì hơn bao giờ hết , chúng tôi cần có một “Giấc mơ Việt Nam” và con đường để đến giấc mơ đó. Giấc mơ và con đường này cũng phải đủ rõ , đủ lớn , đủ thực và đủ đẹp để tất thảy công chúng Việt Nam tự hào dấn thân. Nếu dân tộc ta không có khát khao mãnh liệt về một tầng lớp ấm êm hơn cho chính thế hệ mình và các thế hệ con cháu mai sau thì chúng tôi không thể có động lực gì cả và cũng không thể cải thiện được cuộc sống chính mình.

Nhưng cũng có người sẽ nản vì nghĩ rằng , “một con én thì không tạo thành mùa Xuân”?
Người dân ở những nhà nước văn minh có một cách biểu hiện lòng yêu nước rất dễ thương và rất thiết thân , đó là: “Người dân yêu nước nhất là người dân làm tốt công việc của mình nhất” và “Chọn một việc phù hợp để làm và làm hết sức mình cũng là cách tối ưu để đóng góp cho cuộc đời”. Nếu ai cũng làm tốt công việc của mình và công việc đó phù hợp và lương thiện thì tầng lớp đó sẽ trở thành một tầng lớp tuyệt vời. Một tầng lớp ấm êm sẽ nằm trong tay mỗi người dân , nhất là những người trẻ , chứ không phải ai khác. Khi mỗi người hiểu rằng , đổi thay đến từ bản thân của chính họ và khi mỗi người đều làm tốt công việc của mình , song song , biểu hiện tốt trách nhiệm công dân thì chúng tôi có quyền tin rằng cộng đồng đó , tầng lớp đó một mực sẽ có một mai sau tốt đẹp. 

Bình luận (0)

Gửi bình luận của bạn

Captcha

MUA BÁN BITCOIN NHANH CHÓNG VÀ AN TOÀN